Rehber
MBYS nedir, muayenehaneler için zorunlu mu?
Özel muayenehanelerin muayene verilerini Sağlık Bakanlığı'nın merkezî sistemine bildirmesi bir yükümlülük. Bu rehber neyin zorunlu olduğunu, kimi kapsadığını ve pratikte ne yapman gerektiğini sade biçimde anlatır. Hukuki danışmanlık yerine geçmez; mevzuat ve uygulama değişebilir, güncel durumu resmî kaynaklardan teyit et.
MBYS nedir?
Kısaltmaların hepsi aynı şeyi anlatmıyor.
MBYS, Muayenehane Bilgi Yönetim Sistemi'nin kısaltmasıdır. Sağlık Bakanlığı'nın muayenehanelere bedelsiz sunduğu bir sistemdir. Amacı tek: muayenede üretilen kaydın Bakanlığın merkezî sistemine ulaşması.
e-Nabız ise ayrı bir şey. e-Nabız vatandaşın kendi sağlık kaydını gördüğü yerdir. Muayenehanede üretilen veri merkezî sisteme ulaştığında hastanın e-Nabız kaydında da görünür. Yani MBYS gönderme aracı, e-Nabız kaydın göründüğü yer. İkisi sık karıştırılır.
Üçüncü bir kısaltma daha duyarsın: USS, yani Sağlık Bakanlığı'nın Sağlık Bilgi Sistemleri altyapısı. Veri şifreli olarak buraya iletilir. Muayenehane tarafında pratik karşılığı yoktur; bilmen gereken, kaydın nereye gittiğidir.
Kimi kapsıyor?
Düzenlemenin doğrudan muhatabı bu grup. Muayeneye ilişkin veriler Bakanlıkça belirlenen standartlarda merkezî sisteme gönderilir.
Ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşlarının bildirim yükümlülüğü daha önceden düzenlenmişti. Bu kuruluşlar için konu yeni değil.
Psikolog, diyetisyen, fizyoterapist gibi meslek gruplarının durumu kendi meslek mevzuatına ve çalışma biçimine göre değişir. Kendi durumun için il sağlık müdürlüğüne veya meslek örgütüne danış — bu rehber senin adına bu değerlendirmeyi yapamaz.
Kapsamda olup olmadığından emin değilsen varsayımla ilerleme. Yükümlülük kişiye değil, faaliyetin niteliğine bağlıdır ve tereddütlü hâllerde tek doğru adres bağlı olduğun il sağlık müdürlüğüdür.
Yasal dayanak ve idari para cezası
Rakamlar değişebilir; kaynağı burada.
15 Ocak 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7538 sayılı Kanun ile 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'na ek madde eklendi. Bu düzenleme, muayenehanelerin bildirim yükümlülüğünü ve buna bağlı yaptırımı kanun düzeyine taşıdı.
Yaptırım tarafında ölçü şu: kayıtları Bakanlıkça belirlenen usule uygun tutmayan ya da bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen sağlık kurum ve kuruluşlarına, elli bin Türk lirasından az olmamak üzere bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde ikisi tutarında idari para cezası uygulanır.
İki uyarı. Birincisi: idari para cezalarının alt sınırı her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir, yani yukarıdaki tutar zamanla değişir. İkincisi: mevzuatın uygulanmasına ilişkin süreç zaman zaman değişiyor. Kesin rakam ve güncel durum için Resmî Gazete ile Bakanlık duyurularına bak, gerekiyorsa hukuk danışmanına sor.
Veri nasıl gönderilir? İki yol var
Muayene kaydını doğrudan Bakanlığın sistemine girersin. Ek yazılım maliyeti yoktur çünkü MBYS bedelsiz sunulur. Bedeli başka yerde ödersin: kaydı hem kendi düzenine hem MBYS'ye girmek zaman alır.
Kullandığın klinik yazılımı Bakanlık servislerine bağlıysa kaydı bir kez girersin, veri otomatik iletilir. Çift giriş yükü kalkar. Karşılığında entegrasyonu sunan yazılıma bağımlı olursun.
Hangisini seçersen seç, yükümlülük sende kalır. Yazılım sağlayıcı bildirim yükümlülüğünü üstlenmez; yalnızca gönderimi kolaylaştırır. Bu yüzden bir yazılımın "MBYS uyumlu" ifadesini gördüğünde ne demek istediğini netleştir: kaydı otomatik gönderiyor mu, yoksa sadece MBYS'ye elle girilecek alanları mı topluyor?
Klinikte pratikte ne değişir?
Muayene kaydı artık deftere düşülen bir not olamaz. Hasta kimliği, tanı ve işlem bilgisi düzenli ve eksiksiz tutulmalı.
Entegrasyonun yoksa aynı bilgiyi iki kez girersin. Klinikte en çok şikâyet edilen nokta bu. Günlük hasta sayın arttıkça maliyeti büyür.
Bakanlığa bildirim yapman KVKK yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Aydınlatma, saklama süresi, yetki ve erişim kayıtları kendi başına devam eden bir sorumluluktur.
Kaydı kimin gireceği belli olmalı. Bildirimin unutulduğu yer genellikle yoğun gün sonlarıdır; sorumluluk kişiye değil sürece bağlanmalı.
Buradaki asıl mesele iş yükü. Bildirimin kendisi teknik bir adım; zorlayan taraf, kliniğin günlük düzeniyle bildirim düzeninin birbirinden kopuk yürümesi. Kendi kayıt düzenin ne kadar toparlıysa bildirim o kadar kolaylaşır.
Kliniğin kendi düzenini kurmak istiyorsan klinik yönetim sistemi rehberini, veri tarafı için KVKK uyum rehberini okuyabilirsin.
Clineo bu konuda nerede duruyor?
Sonradan öğrenmek kötü; baştan yazıyoruz.
Clineo e-Nabız veya MBYS ile entegre değildir. Clineo'da tuttuğun kayıtlar kliniğin kendi sistemindedir ve Bakanlığa otomatik gitmez. Bildirim yükümlülüğün varsa bunu Bakanlığın MBYS ekranlarından veya kullandığın entegre çözümle sürdürmeye devam edersin.
Clineo'nun yaptığı iş başka: kliniğin kendi günlük düzeni. Randevu ve ajanda, hasta kartı ve dosya geçmişi, tedavi planı, tahsilat ve borç takibi, stok, belgeler ve raporlar. Yani bildirim değil, işletme tarafı.
Bunu ana sayfada değil, konunun tam ortasında yazıyoruz çünkü yazılım seçerken en çok burada yanılan oluyor. Hangi ürünü değerlendirirsen değerlendir, entegrasyon iddiasını yazılı olarak iste ve neyin otomatik, neyin elle olduğunu sor.
MBYS nedir?
MBYS kullanmak zorunlu mu?
MBYS ücretli mi?
e-Nabız ile MBYS aynı şey mi?
Bildirim yükümlülüğünü yerine getirmezsem ne olur?
Psikolog veya diyetisyenim; ben de kapsamda mıyım?
Clineo MBYS veya e-Nabız'a veri gönderiyor mu?
Klinik yazılımım MBYS'ye bağlı değilse ne yaparım?
İlgili sayfalar
Devamını oku.
Denemek istersen
Kliniğini tek panele taşı.
14 gün ücretsiz dene; kendi hastalarınla, kendi düzeninde.