Psikolog seans ücreti nasıl belirlenir?

Çoğu psikolog ücretini meslektaşlarının fiyatına bakarak koyuyor. Bu yöntem kendi giderlerini görmeni engelliyor. Kira, süpervizyon ve vergi farklı olduğunda aynı ücret birinde kâr, diğerinde zarar demek.

Maliyetten başlayan hesap sana bir taban verir. Bu tabanın altına inersen işini kendi cebinden finanse ediyorsun demektir. Tabanın üstünde nerede duracağın ise deneyimine, uzmanlık alanına ve bulunduğun şehre göre senin kararın.

Bu yazıda piyasa fiyat aralığı yok. Türk Psikologlar Derneği'nin ya da başka bir resmî kurumun yayımladığı bir seans ücreti tarifesine ulaşamadık. Bu yüzden rakam yerine yöntem veriyoruz. Yöntem bir kez kurulduğunda her yıl aynı tabloyu güncellemen yeterli oluyor.

Önce bir aylık sabit giderlerini listele. Yıllık ödenen kalemleri 12'ye böl.

• Mekân: kira, aidat, elektrik, ısınma, internet, temizlik.
• Mesleki gelişim: süpervizyon, eğitim ve sertifika programları, kongre katılımı, mesleki yayınlar, test ve ölçek lisansları.
• Mesleki kuruluş aidatları.
• Sigorta primin: serbest çalışıyorsan kendi sosyal güvenlik primini sen ödüyorsun.
• Muhasebe ve yazılım: mali müşavir ücreti, e-SMM düzenlediğin sistemin bedeli, randevu ve kayıt programı.
• Vergi payı: gelir vergisi için ayıracağın tutar.

GİB'in Şubat 2026 tarihli Serbest Meslek Kazancı Vergi Rehberi, hasılattan indirilebilecek giderler arasında şunları sayıyor: mesleki kazancın elde edilmesiyle ilgili genel giderler, mesleki yayınlar için ödenen bedeller, mesleki faaliyet için ödenen mal ve hizmet alım bedelleri, mesleki kuruluşlara ödenen aidatlar. Evinin bir bölümünü muayenehane olarak kullanıyorsan rehbere göre kiranın tamamını, ısınma ve aydınlatma giderlerinin yarısını indirebiliyorsun.

Bir giderin indirilebilmesi belgelenmesine bağlı. Süpervizyon ve eğitim ödemelerinin nasıl belgeleneceğini mali müşavirinle konuş.

Aşağıdaki tüm rakamlar örnektir. Piyasa fiyatı ya da öneri değildir. Hesabı kendi gerçek giderlerinle tekrar yap.

1. Hedef net gelir ekle. Kendine ayda 60.000 TL net kazanç hedefliyorsan: 55.000 + 60.000 = 115.000 TL.
2. Vergi payını ekle. Örnekte gelirin %20'sini vergiye ayırdığını varsayalım. Bu bir varsayım, senin oranın gelirine göre değişir. 115.000 / 0,80 = 143.750 TL brüt hasılat gerekir.
3. Gerçekçi seans sayısını bul. Ayda 20 iş günü, günde 5 seans: 100 planlı seans. İptal ve gelmeme için %10 düş: 90 ücretli seans.
4. Böl. 143.750 / 90 = 1.597 TL. Yuvarlayınca 1.600 TL.

Bu örnekte 1.600 TL senin tabanın. Doluluğun %10 yerine %25 düşerse ücretli seans 75'e iner ve aynı hedef için 143.750 / 75 = 1.917 TL gerekir. Doluluk varsayımı, kira kadar önemli bir kalem.

Online seansı ayrı fiyatlamak istiyorsan aynı hesabı ikinci kez yap. Online çalıştığın saatlerde mekân giderinin bir kısmı düşebilir. Buna karşılık görüntülü görüşme aracı, sessiz bir oda ve güvenilir internet gibi kalemler eklenir. Hesap sonunda iki fiyat birbirine yakın çıkıyorsa tek fiyat danışan için daha anlaşılır olur.

Ücretini yılda en az bir kez bu tabloyla yeniden hesapla. Şu durumlarda beklemeden güncelle:

• Kira sözleşmen yenilendiğinde.
• Süpervizyon ya da eğitim giderin belirgin şekilde değiştiğinde.
• Haftalık çalışma saatini azalttığında ya da artırdığında.
• Gerçek gelmeme oranın, hesapta varsaydığın orandan yüksek çıktığında.

Son madde için kayıt tutman gerekiyor. Üç ay boyunca planlanan, gerçekleşen ve iptal edilen seansları say. Bu oran, örnekteki %10 varsayımının yerine geçecek gerçek rakamın olur.

Ücret konuşması ilk seanstan önce bitmeli. Danışan seansa geldiğinde ne ödeyeceğini, ne zaman ödeyeceğini ve hangi durumda ücret alınacağını bilmeli.

• Ücreti telefonda ya da mesajda net söyle: seans süresi, tutar, ödeme şekli.
• Aynı bilgiyi yazılı ver. İlk seansta imzalanan bilgilendirme formu bunun için uygun bir yer.
• Ücret değişikliğini önceden duyur. Devam eden danışanlara yeni ücretin hangi tarihten başlayacağını birkaç hafta önce söyle.
• Paket ya da toplu ödeme alıyorsan, kullanılmayan seansların nasıl iade edileceğini baştan yaz.

Ücreti savunmak zorunda değilsin. Kısa ve sakin bir cümle yeter: "Seans ücretim 50 dakika için şu kadar, ödemeyi seans sonunda alıyorum."

Örnek hesapta gördüğün gibi her boş saat doğrudan ücretine yansıyor. Bu yüzden iptal kuralını yazılı hale getir ve ilk görüşmede anlat.

Bir politikada şu dört soru cevaplanmalı:

1. Danışan en geç kaç saat önce haber verirse ücret alınmaz?
2. Geç iptal ya da habersiz gelmemede ücretin tamamı mı, bir kısmı mı alınır?
3. Hastalık ya da acil durum gibi istisnalar nasıl değerlendirilir?
4. Danışan geç gelirse seans süresi uzar mı, yoksa planlanan saatte biter mi?

Kuralı herkese aynı uygula. Bir danışana esneyip diğerine esnememek ilişkiyi zorlaştırıyor. Randevudan bir gün önce gönderilen hatırlatma, gelmeme oranını düşürmenin en basit yolu.

İptal ücreti de bir tahsilat. Aşağıdaki makbuz kuralı bu ödeme için de geçerli.

GİB'in Serbest Meslek Kazancı Vergi Rehberi'ne göre serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetine ilişkin her türlü tahsilatı için serbest meslek makbuzu düzenlemek zorunda. Danışan da bu makbuzu istemek ve almakla yükümlü.

509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile vergiden muaf olmayan serbest meslek erbabının makbuzları 1 Haziran 2020'den itibaren elektronik olarak, yani e-SMM olarak düzenleniyor. GİB'in e-SMM sayfasına göre:

• 1 Şubat 2020'de faaliyette olanlar 1 Haziran 2020'ye kadar sisteme geçmek zorundaydı.
• 1 Şubat 2020'den sonra işe başlayanlar, işe başladıkları ayı izleyen 3. ayın sonuna kadar geçmek zorunda.
• e-SMM, alıcının isteğine göre kâğıt ya da elektronik olarak iletilebiliyor.

Bir şirketle ya da kurumla çalışıyorsan, örneğin çalışan destek programında, ödemeyi yapan taraf gelir vergisi kesintisi yapabilir. GİB rehberinde bu kesinti telif dışındaki serbest meslek ödemelerinde %20 olarak geçiyor. Kesinti yıllık beyannamende hesaplanan vergiden mahsup ediliyor. Ayrıntılar için e-SMM rehberimize bakabilirsin.

Ücret hesabının iki kritik girdisi var: gerçek seans sayın ve gelmeme oranın. Bunları tahminle değil kayıtla bilmek gerekiyor.

Clineo'nun psikoloji ekranında seans, klinik not, hedef, ölçek ve danışan ödevi aynı danışan dosyasında tutuluyor. Seans notları yalnız yetkili kullanıcıya açık. Randevu hatırlatıcı ile yarının hatırlatmalarını tek tıkla SMS'le gönderiyor ya da kendi WhatsApp'ından iletiyorsun. Randevu doğrulama ile gelmeyecek danışanı önceden görüp boş saati başka danışana verebiliyorsun. Ön muhasebe ekranı kasa, banka, cari ve gelir-gider takibini tek panelde topluyor.

Bilmen gereken bir sınır var: Clineo e-SMM düzenlemiyor. Makbuzu GİB portalı, bir özel entegratör ya da mali müşavirinin sistemi üzerinden kesmeye devam edersin.

Bu yazı 29 Ekim 2026 itibarıyla resmî kaynaklara göre hazırlandı; başvurudan önce güncel mevzuatı kontrol et.

• Serbest Meslek Kazancı Vergi Rehberi, Şubat 2026 — Gelir İdaresi Başkanlığı
• e-SMM Hakkında — Gelir İdaresi Başkanlığı e-Belge